دانشمند جوان ایرانی، برنده جایزه بین‌المللی انسان و کره مسکون
احسان شیرخانلو در میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران:
دکتر بهزاد قیاسی، عضو هیأت علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، با طرح پژوهشی خود در زمینه توسعه گردشگری پایدار در ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله، موفق به کسب جایزه بین‌المللی دانشمند جوان برنامه انسان و کره مسکون (MAB) یونسکو در سال ۲۰۲۵ شد.
این جایزه که هر ساله تنها به ۱۱ پژوهشگر جوان و برجسته از سراسر جهان اعطا می‌شود، به طرح‌هایی تعلق می‌گیرد که پیوند میان توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست را در سطحی جهانی به نمایش می‌گذارند. دکتر قیاسی، امسال به عنوان تنها نماینده جمهوری اسلامی ایران در میان برگزیدگان این جایزه معرفی شد.
پژوهش دکتر قیاسی با عنوان «توسعه مدل پایدار هیدروتوریسم در ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله» بر سه محور استوار است:
احیای اکوسیستم‌های تالابی، ایجاد مشاغل سبز، و توانمندسازی جوامع محلی.
به گفته او، تالاب‌ها نه‌تنها زیستگاه‌های کلیدی برای گونه‌های گیاهی و جانوری‌اند، بلکه نقشی مستقیم در سلامت، اقتصاد و امنیت زیست‌محیطی جوامع انسانی دارند.
او در گفت‌وگو با میز خبری معاونت پژوهش و فناوری توضیح داد:
«در کشور ما، شناخت اهمیت منابع آبی هنوز به‌درستی برای عموم جامعه نهادینه نشده است. ما تلاش کردیم با رویکرد گردشگری آبی (هیدروتوریسم)، این آگاهی را به زبان ساده و از طریق تجربه عینی به مردم منتقل کنیم.»
از قنات زارچ تا میانکاله؛ روایت یک الگوی موفق
دکتر قیاسی با اشاره به تجربه موفق احیای قنات زارچ، به‌عنوان نمونه‌ای از گردشگری آبی گفت:
«قنات زارچ که زمانی محل تخلیه فاضلاب بود، با همت مردم محلی احیا شد و در نوروز بیش از هفت‌هزار بازدیدکننده داشت. این تجربه نشان داد که گردشگری آبی می‌تواند جایگزینی مؤثر برای معیشت سنتی وابسته به کشاورزی باشد و در عین حال به حفاظت از منابع آب کمک کند.»
او افزود: «همین الگو را می‌توان در میانکاله نیز پیاده کرد؛ منطقه‌ای که اگر به‌درستی مدیریت شود، می‌تواند هم زیست‌بوم خود را حفظ کند و هم به رونق اقتصادی منطقه کمک نماید.»
هدف نهایی این طرح چیست؟
به گفته دکتر قیاسی، هدف نهایی این طرح، ارائه مدلی بومی برای تلفیق حفاظت از تالاب‌ها با توسعه اقتصادی جوامع محلی است؛ مدلی که مورد تحسین داوران بین‌المللی قرار گرفت و قرار است طی دو سال آینده با حمایت یونسکو اجرا شود.
او تأکید کرد:
«وقتی مردم محلی بدانند که حفظ تالاب‌ها و منابع آبی‌شان می‌تواند منبع درآمد پایدار باشد، دیگر نیازی به بهره‌برداری مخرب نخواهند داشت. این همان حلقه گمشده در بسیاری از پروژه‌های محیط زیستی است.»
افتخاری برای دانشگاه تهران و دیپلماسی علمی ایران
کسب جایزه MAB یونسکو توسط دکتر قیاسی، نه‌تنها نشانه‌ای از جایگاه علمی دانشگاه تهران در عرصه بین‌المللی است، بلکه گامی در راستای تقویت دیپلماسی محیط زیستی ایران نیز به شمار می‌رود.
این موفقیت، بر اهمیت پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و کاربردی در حوزه محیط زیست تأکید دارد و چشم‌اندازی روشن از حضور پژوهشگران ایرانی در گفت‌وگوی جهانی برای توسعه پایدار ترسیم می‌کند.
شرکت پارس مدیکیو، حامی میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران
نظر شما :