دستاوردهای فنی و علمی مرکز لرزه‌نگاری کشوری
زهرا فیضی در میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران:
مهندس حمید حبیبی، کارشناس مسئول پشتیبانی فنی مرکز لرزه‌نگاری کشوری مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، مهم‌ترین دستاوردهای فنی و علمی این مرکز را در حوزه توسعه شبکه لرزه‌نگاری، بومی‌سازی فناوری نصب و راه‌اندازی ایستگاه‌های لرزه‌نگاری، گسترش زیرساخت‌های پایش زلزله و تقویت سامانه‌های مدیریت بحران کشور تشریح کرد.
توسعه شبکه ملی لرزه‌نگاری کشوری با بیش از ۱۳۰ ایستگاه فعال
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مرکز لرزه‌نگاری کشوری، توسعه شبکه پایش لرزه‌ای کشور است.
به گفته مهندس حبیبی، این شبکه در حال حاضر با حدود ۱۳۰ ایستگاه لرزه‌نگاری، در قالب ۸ مرکز منطقه‌ای، ۲۰ شبکه لرزه‌نگاری محلی، چهار پایگاه تک‌ایستگاهی و یک ایستگاه درون‌چاهی، به‌صورت ۲۴ ساعته فعالیت می‌کند. این شبکه بخش قابل توجهی از مناطق لرزه‌خیز کشور را تحت پوشش قرار داده و داده‌های لرزه‌ای را به‌صورت برخط به مرکز پایش منتقل می‌کند. این داده‌ها مبنای اصلی تحلیل‌های لرزه‌شناسی، مطالعات پژوهشی و یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های مدیریت بحران در زمان وقوع زمین‌لرزه به شمار می‌روند.
بومی‌سازی کامل نصب، راه‌اندازی و تعمیر ایستگاه‌های لرزه‌نگاری
وی یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های سال‌های اخیر را دستیابی به خودکفایی متخصصان ایرانی در نصب، راه‌اندازی، بهره‌برداری و نگهداری ایستگاه‌های لرزه‌نگاری عنوان کرد.
به گفته وی، در گذشته نصب و راه‌اندازی این تجهیزات توسط کارشناسان خارجی انجام می‌شد، اما امروز تمامی مراحل، از مکان‌یابی و مطالعات زمین‌شناسی گرفته تا طراحی سازه، نصب تجهیزات، راه‌اندازی سامانه‌های مخابراتی و حتی تعمیرات تخصصی برخی تجهیزات، به‌طور کامل توسط متخصصان داخلی انجام می‌شود.
توسعه زیرساخت‌های پایش با ایستگاه‌های هوشمند و پایدار
مهندس حبیبی با اشاره به ساختار ایستگاه‌های لرزه‌نگاری گفت: این ایستگاه‌ها از حسگرهای فوق‌حساس، سامانه ثبت داده، تجهیزات مخابراتی، پنل‌های خورشیدی، باتری و سازه‌های حفاظتی وبرخی ادوات دیگر تشکیل شده‌اند.
وی افزود:
این سامانه‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که حتی در صورت قطع ارتباطات مخابراتی، اطلاعات لرزه‌ای برای ماه‌ها در حافظه دستگاه ذخیره می‌شود و پس از برقراری مجدد ارتباط، داده‌ها به‌صورت کامل بازیابی و منتقل خواهند شد؛ قابلیتی که پایداری و اطمینان‌پذیری شبکه پایش لرزه‌ای کشور را به میزان قابل توجهی افزایش داده است.
گسترش ایستگاه‌های لرزه‌نگاری در دانشگاه‌ها و مراکز علمی
یکی دیگر از برنامه‌های توسعه‌ای مرکز لرزه‌نگاری کشوری، ایجاد و توسعه ایستگاه‌های لرزه‌نگاری در دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور است.
به گفته مهندس حبیبی، ایستگاه‌های لرزه‌نگاری در دانشگاه‌های ارومیه و اراک نصب و راه‌اندازی شده‌اند. همچنین ایجاد یا توسعه ایستگاه‌ها در دانشگاه‌های خوارزمی، رازی کرمانشاه و گلستان و نیز در برخی مناطق آزاد کشور در دست اجرا است. این اقدام، علاوه بر افزایش امنیت تجهیزات، موجب تقویت پوشش لرزه‌ای کشور و توسعه همکاری‌های علمی و پژوهشی خواهد شد.
راه‌اندازی ایستگاه‌های راهبردی لرزه‌نگاری در جزایر قشم و کیش
از دیگر دستاوردهای اخیر این مرکز، راه‌اندازی ایستگاه‌های راهبردی لرزه‌نگاری در جزایر قشم و کیش است.
به گفته وی، این ایستگاه‌ها از جمله ایستگاه‌های راهبردی شبکه ملی لرزه‌نگاری کشوری محسوب می‌شوند و نقش مهمی در پایش لرزه‌ای جنوب کشور، سواحل و آب‌های خلیج فارس ایفا می‌کنند.
نقش داده‌های لرزه‌نگاری در مدیریت بحران و پژوهش‌های آینده
مهندس حبیبی تأکید کرد که مأموریت اصلی ایستگاه‌های لرزه‌نگاری، ثبت دقیق زمین‌لرزه‌ها و تولید داده‌های علمی برای استفاده پژوهشگران، مراکز علمی و دستگاه‌های مسئول مدیریت بحران است.
وی افزود:
افزایش تعداد ایستگاه‌های لرزه‌نگاری، ضمن تکمیل بانک اطلاعات لرزه‌ای کشور، زمینه را برای توسعه مطالعات لرزه‌شناسی، شناخت دقیق‌تر رفتار گسل‌ها، بهبود ارزیابی خطرپذیری لرزه‌ای و ارتقای سامانه‌های مدیریت بحران و هشدار در آینده فراهم می‌کند.
شرکت پارس مدیکیو و بنیاد فرهنگی مصلی نژاد، حامی میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران
مشاهده کلیپ گفتگو
نظر شما :