از مزارع عمودی تا کارخانه‌های هوشمند تولید گیاه
میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران:
ترجمه کتاب «کارخانه هوشمند تولید گیاه: نسل بعدی مزرعه‌های سرپوشیده عمودی» به قلم دکتر علیرضا آشتیانی عراقی، دکتر ساسان علی نیائی فرد و دکتر سید ساسان موسوی به عنوان اثر برگزیده گروه کشاورزی و محیط زیست در جشنواره کتاب سال دانشگاهی سال ۱۴۰۴ انتخاب شد. این اثر همچنین در چهل و سومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در موضوع علوم کاربردی-گروه کشاورزی و هفتمین دوره هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی جمهوری اسلامی ایران به عنوان کتاب شایسته تقدیر برگزیده شده است.
آنچه در ادامه می‌خوانید، دیدگاه‌های دکتر آشتیانی عراقی، استادیار گروه مهندسی فنی کشاورزی دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان دانشگاه تهران، درباره این اثر و تجربه ترجمه آن است.
کارخانه تولید گیاه یا کارخانه گیاهی، یک مفهوم فنی برخاسته از سرزمین ژاپن است که بیشتر در کشورهای شرق آسیا مورد بهره‌برداری تجاری قرار گرفته است. از این‌رو، رویکردها و فناوری‌های گوناگون مرتبط با آن حتی تا میانه دهه گذشته میلادی نیز کمتر در متون بین‌المللی منتشر و واکاوی شده‌اند. با توجه به روند افزایشی سالیان اخیر در معرفی و گسترش ظرفیت‌های فناورانه کشت عمودی در کارخانه‌های گیاهی در سطح جهان با منابع انگلیسی، آشنایی پژوهشگران و نخبگان ایرانی با این سامانه کشت فراکنترل‌شده و تجهیزپذیر به فناوری‌های نوین، از طریق برگردان این کتاب که در زمره نخستین کتاب‌های معتبر بین‌المللی در این حوزه بود، ضروری به نظر می‌رسید.
در فرایند ترجمه، باید اعتراف کرد که واژه‌گزینی مناسب و معادل‌سازی فارسی برای بسیاری از مفاهیم موجود در این کتاب تخصصی پرحجم و دارای فصول پرشمار و متنوع، امری چالش‌برانگیز بود. مشورت با متخصصان مختلف، جست‌وجوی ژرف در دایره واژگان مشابه و در مواردی ابداع و واژه‌سازی، راهکارهایی بودند که در برگردان و بازنویسی پایانی مورد اقدام قرار گرفتند. برخی فصول کتاب نیز خود برگردانی نه‌چندان روان از زبان ژاپنی به انگلیسی بودند که همین مسئله سبب چالش‌هایی شد که با توجه به آشنایی من با زبان کره‌ای که دارای ساختار گرامری و لغوی مشابه با ژاپنی است، تا اندازه‌ای تسهیل شد.
به نظر من، هوشمندسازی به مفهوم به‌کارگیری جنبه‌های گوناگون فناوری اطلاعات و ارتباطات و سامانه‌های کشت عمودی بدون خاک در نسخه‌های مختلف آن، از رویکردهای نوین در کشاورزی سرپوشیده فراکنترل‌شده هستند. یکپارچه‌سازی این دو در قالب کارخانه هوشمند تولید گیاه می‌تواند ضمن ارتقای میزان تولید و کیفیت محصولات، به افزایش چشمگیر بازده استفاده از نهاده‌های تولید مانند زمین، عناصر مغذی، نیروی کار و به‌ویژه آب، که مهم‌ترین المان در توسعه کشاورزی پایدار است و کمبود آن در کشور به سطح بحرانی رسیده است، منجر شود.
روند پویای علم و فناوری در دنیای امروز به گونه‌ای است که آینده جهان در تمامی زمینه‌ها از جمله کشاورزی و تولید غذا، ناگزیر به پرداختن به فرایندهای تولیدی داده‌محور و بهره‌گیری از دانش دیجیتال و هوشمندسازی است. تولید حجم بالایی از محصولات سالم و فراسودمند در کوتاه‌ترین زمان ممکن با پایش و کنترل هوشمند، با بیشینه بهره‌وری و کمینه آلایندگی و هدررفت منابع و محصول، رویکردی است که نمای کلی آن در قالب تلفیق علوم پیشرو کشاورزی با دانش دیجیتال و داده‌ورزی در این کتاب ارائه شده است.
مهم‌ترین دیدگاه‌هایی که در این اثر به مخاطبان منتقل شده است، ارائه تصویری فراگیر از ظرفیت‌های کارخانه‌های گیاهی عمود کشت و تأکید بر اهمیت به‌کارگیری رویکردهای نوآورانه در تولید محصولات کشاورزی با پایش و کنترل مبتنی بر داده‌ورزی هوشمند است. در نهایت، این کتاب بر ضرورت گذار به رویکردهای نوین و داده‌محور در کشاورزی و امنیت غذایی تأکید می‌کند. در جهان پویای امروز، بهره‌گیری به‌موقع از داده‌ها و به‌کارگیری مؤثر فناوری اطلاعات و ارتباطات و هوشمندسازی، نقشی اساسی در تحقق اهداف توسعه پایدار دارد.
شرکت پارس مدیکیو و بنیاد فرهنگی مصلی نژاد، حامی میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران
نظر شما :