از واکسن و امنیت غذایی تا هوش مصنوعی؛ چالش‌های نوین دامپزشکی و تولید طیور

‌‌‌زهرا فیضی در میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران:

دکتر آرش قلیانچی لنگرودی، پژوهشگر نمونه جشنواره پژوهشی دانشگاه تهران در سال 1404 و استاد تمام گروه میکروبیولوژی و ایمونولوژی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، به بررسی نقش میکروبیولوژی و ایمنی‌شناسی در سلامت دام و طیور، امنیت غذایی، توسعه واکسن‌ها، چالش‌های تولید مرغ، پژوهش‌های نوین و کاربرد هوش مصنوعی در دامپزشکی پرداخت.

وی با تشریح حوزه تخصصی خود توضیح داد که فعالیت‌های میکروبیولوژی و ایمونولوژی، شناخت عوامل بیماری‌زا و بررسی نحوه پاسخ سیستم ایمنی موجودات زنده به این عوامل را دنبال می‌کند. به گفته او، ویروس‌ها برای تکثیر و بقا به سلول زنده وابسته‌اند و در حوزه دامپزشکی، پژوهش درباره ویروس‌های دام، طیور، آبزیان، زنبور عسل، شتر و کرم ابریشم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

این استاد دانشگاه تهران همچنین درباره نقش دپارتمان میکروبیولوژی و ایمونولوژی دانشکده دامپزشکی در حل مسائل کشور گفت:

یکی از محورهای مهم مورد بحث، وضعیت تولید مرغ و سیاست‌گذاری در صنعت طیور کشور بود. دکتر قلیانچی لنگرودی با اشاره به چالش‌های چندوجهی این صنعت، نبود پیش‌بینی مناسب برای ظرفیت تولید جوجه یک‌روزه، مشکلات تأمین نهاده‌ها، سیاست‌های متغیر واردات و صادرات و نبود یک ساختار منسجم را از جمله عوامل مؤثر بر مشکلات تولید دانست و تأکید کرد که ادامه این روند می‌تواند فاصله تولید کشور با برخی کشورهای منطقه را افزایش دهد.

ایشان همچنین با اشاره به استانداردهای مورد نیاز برای حضور در بازارهای بین‌المللی، کیفیت گوشت مرغ را تنها به قیمت محدود ندانست و عواملی مانند میزان باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک‌ها، آلودگی‌های باکتریایی، وزن لاشه، فرآوری، بسته‌بندی، زنجیره انتقال و امکان تضمین کیفیت محصول را از شاخص‌های مهم برای تولید استاندارد و صادراتی عنوان کرد.

این استاد دانشگاه تهران درباره باور عمومی نسبت به استفاده از هورمون در مرغ‌های پرورشی نیز توضیح داد که:

وی در عین حال بر اهمیت توجه به وزن و کیفیت لاشه و تفاوت میان تولیدات محلی، فری‌رنج و ارگانیک تأکید کرد و گفت این مفاهیم در دنیا دارای استانداردها و الزامات مشخصی هستند و صرف محلی بودن یک محصول، به معنای ارگانیک یا سالم‌تر بودن آن نیست.

دکتر قلیانچی لنگرودی در بخش دیگری به بیماری‌های دامی و طیور و به‌ویژه بیماری تب برفکی پرداخت و عملکرد مناسب در تأمین و واردات واکسن را از عوامل مؤثر در کنترل این بیماری دانست. وی همچنین به ظرفیت شرکت‌های داخلی و مؤسسه رازی در تولید واکسن تب برفکی و اهمیت به‌روزرسانی سویه‌های مورد استفاده در واکسن‌ها اشاره کرد.

فعالیت‌های پژوهشی در حوزه ویروس‌شناسی و ایمنی‌شناسی نیز از دیگر محورهای مورد توجه بود. به گفته وی، فعالیت‌های پژوهشی در این حوزه حاصل همکاری استادان، دانشجویان و کارشناسان است و دستاوردهایی مانند مقالات علمی، طرح‌های پژوهشی و تولید دانش، نتیجه یک کار تیمی و زنجیره‌ای است که هر یک از اعضای آن در شکل‌گیری خروجی نهایی نقش دارند.

ایشان در ادامه با اشاره به دشواری‌های پژوهش در شرایط اقتصادی کنونی، افزایش هزینه مواد آزمایشگاهی، کیت‌ها، تجهیزات، حیوانات آزمایشگاهی و سفرهای علمی را از چالش‌های جدی پژوهشگران دانست. به گفته او، بخش قابل توجهی از مواد و خدمات مورد نیاز پژوهش‌های تخصصی، وارداتی است و افزایش نرخ ارز باعث شده بودجه‌های پژوهشی موجود، پاسخگوی نیاز تحقیقات پیشرفته نباشند؛ مسئله‌ای که می‌تواند بر حضور علمی پژوهشگران در مجامع بین‌المللی و در ادامه بر کیفیت و گستره فعالیت‌های پژوهشی اثر بگذارد.

شرکت پارس مدیکیو و بنیاد فرهنگی مصلی نژاد، حامی میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران